Wooncrisis: sociale huisvesting

13/10/2019
De realiteit is moeilijk voor precaire gezinnen in Brussel. De bevolking wordt steeds armer en de huurprijzen stijgen voortdurend. Betaalbare huisvesting wordt steeds schaarser of onbestaande voor gezinnen met een laag inkomen.

Huisvesting toegankelijk voor iedereen
Er is een type woning dat – in theorie – ook voor precaire huishoudens toegankelijk is, en dat is sociale huisvesting. Sociale huisvesting heeft het bijzondere kenmerk dat de huur wordt berekend op basis van het inkomen van een huishouden. Dit zijn de meest betaalbare huurprijzen ; nergens anders bij de openbare operatoren en op de private markt zijn de verhoudingen zo gunstig.

De gemiddelde reële huurprijs voor sociale woningen in het Brussels Gewest bedroeg in 2016 329 euro, of minder dan de helft van de huurprijs op de privémarkt (710 euro).

Beperkt aantal sociale woningen en lange wachtlijsten
Er zijn momenteel 39.763 sociale woningen. Dit is 8% van alle woningen in Brussel. Dit is een zeer klein deel, in vergelijking met een derde van de Brusselaars die onder de armoedegrens leven en veel te dure woningen op de privémarkt moeten vinden.

43.170 huishoudens stonden in 2019 op de wachtlijst. Deze lijst neemt alleen maar toe en is in 15 jaar tijd verdubbeld, van 22.000 naar 43.000 huishoudens. Bijna de helft van de Brusselse huishoudens beantwoordt aan de inkomensvoorwaarden voor toegang tot sociale huisvesting.

Vandaag de dag moet een kandidaat-huurder minstens 10 jaar wachten op een sociale woning. Voor grote huishoudens is de wachttijd nog langer. Het is dringend nodig om het aanbod van sociale woningen in Brussel te vergroten door middel van bouw en renovatie.

Een oneindig langzame productie van sociale woningen
Gezien de situatie zou de bouw van sociale woningen een grote uitdaging voor de overheid moeten zijn. Het bouwritme van sociale woningen is echter zeer laag, met een gemiddelde van 110 geproduceerde eenheden per jaar.

Een decennium voor bijna niets

In 2005 en 2013 heeft het Gewest nochtans twee grote plannen voor de bouw van sociale woningen gelanceerd. Deze plannen riepen op tot de massale bouw van sociale woningen, met een gemiddelde van 1000 eenheden per jaar. In werkelijkheid wordt nauwelijks een tiende van de aangekondigde productie gerealiseerd.

Het echte probleem is de terbeschikkingstelling van publieke terreinen voor de bouw van sociale woningen. Overheden, gemeenten en het Gewest willen maar al te zelden hun grondreserves gebruiken om sociale woningen te bouwen.

Meer informatie in ons studie : Een decennium voor bijna niets.

Een verouderd woningpark en leegstaande sociale huurwoningen
Een deel van de sociale woningen staat leeg, is vervallen en in slechte staat. De renovatie is lang vergeten. Pas vanaf het begin van de jaren 2000 investeert het gewest massaal in de renovatie. De achterstand is dus groot. Momenteel investeert het Gewest aanzienlijke budgetten via vierjarige renovatieplannen. Maar het renovatietempo is traag en er zijn meer dan 2000 woningen in renovatie en dus leegstaand. Zonder te vergeten dat een deel van de bewoonde woningen in een verouderde en slechte staat verkeert.

Eisen

De hoogste prioriteit is de massale bouw van sociale woningen. Dit vereist het mobiliseren van publieke terreinen voor sociale huisvesting. Wij vragen om 100% openbare huisvesting op openbare grond met een minimumquotum van 60% sociale huisvesting.
>Ontdek onze voorstellen in ons memorandum.}